شیر یکطرفه
Check Valve
شیر یکطرفه ویفری (Wafer Check Valve) یا شیر یکطرفه بینفلنجی، برای جلوگیری از برگشت جریان سیال در خطوط لولهکشی طراحی شده است. این شیر فقط عبور یکطرفه را مجاز میکند؛ در صورت فشار معکوس، دیسکها روی صندلی بسته شده و جریان برگشتی قطع میشود. در سیستم اطفاء حریق آبی و مجموعه زون اسمبلی، نصب شیر یکطرفه از ورود آب معکوس به پمپ یا منبع فشار جلوگیری کرده و پایداری فشار شبکه اسپرینکلر را حفظ میکند.
تعریف و کاربرد
- شیر یکطرفه: جریان فقط در یک جهت مجاز است.
- با فشار معکوس، دیسکها روی صندلی بسته شده و از برگشت آب جلوگیری میشود.
- در اطفاء حریق از اختلال فشار، ورود آب معکوس به پمپ یا منبع جلوگیری میکند.
ساختار و عملکرد
- بدنه معمولاً چدن داکتیل، فولاد یا استینلس بسته به کلاس فشار پروژه.
- دو دیسک (Leaf) با فنر مرکزی — باز شدن با فشار ورودی، بسته شدن سریع در جهت معکوس.
- طراحی Wafer: نصب فشرده بین دو فلنج با پیچ و مهره مشترک.
- بدون نیاز به فضای طولی زیاد برخلاف برخی شیرهای یکطرفه سوکتی.
سایر مشخصات و جزئیات
مشخصات فنی رایج
- فشار کاری: متناسب با کلاس فشار شبکه (معمولاً چندین ده بار)
- سایز: مطابق دایامتر لوله زون (۲″ تا ۶″ در پروژههای ساختمانی رایج)
- جنس صندلی و دیسک: مطابق آب و دمای محیط (معمولاً لاستیک یا فلزی)
- حداقل افت فشار در حالت باز برای حفظ دبی اسپرینکلر
محل نصب در زون اسمبلی
- پس از پمپ یا منبع فشار و قبل از انشعابات زون
- بین دو فلنج افقی یا عمودی در مسیر اصلی زون
- همراستا با جهت جریان طراحیشده در نقشه هیدرولیک
کاربردهای دیگر
- شبکههای آبرسانی و بوستر پمپ
- تأسیسات HVAC و حرارت مرکزی
- صنایع نفت، گاز و پتروشیمی
مزایا
- ابعاد جمعوجور و وزن کم
- نصب سریع بین فلنجها
- کاهش Water Hammer نسبت به برخی مدلهای سنگین
- هزینه نگهداری و تعویض پایین در چرخه عمر ساختمان